Umowa kupna-sprzedaży samochodu- na co zwrócić uwagę?

Ekstaza z powodu zakupu wymarzonego samochodu może niejednemu z nas nałożyć klapki na oczy. Dużo czasu spędzamy nad wyborem konkretnego modelu, rozmowach z właścicielem, analizowaniu stanu lakieru, jazdach testowych, a zapominamy jak ważnym elementem całego procesu jest umowa kupna-sprzedaży samochodu.

Ustawodawca nie zastrzega dla tego typu umowy formy pisemnej, może ona zostać zawarta w formie ustnej. Jeżeli decydujemy się jednak na jej spisanie to przede wszystkim umowa powinna zostać sporządzona w dwóch egzemplarzach, jedna kopia dla kupującego i jedna dla sprzedającego. Muszą być jednakowej treści , ale nie muszą być z kolei wydrukowane, np. jedna wersja może być napisana ręcznie, a druga sporządzona na komputerze. Mimo wszystko warto sporządzić umowę w formie pisemnej, ponieważ znacząco pomoże nam ona przy przerejestrowaniu samochodu na nowego właściciela. Umowa może być także zawarta za pośrednictwem upoważnionego pełnomocnika – w takim wypadku podpis jest składany przez pełnomocnika.

Przed wypełnieniem umowy należy przyjrzeć się dokumentom samochodu. Kluczowymi informacjami są: numer rejestracyjny, numer VIN oraz marka i model pojazdu. Te dane w sposób najdokładniejszy identyfikują nasz przyszły samochód. We wzorach umów dostępnych w internecie często znajdziemy pola do wpisania koloru pojazdu czy numeru silnika. Nie musimy ich uzupełniać, ale mimo wszystko radziłbym nie pozostawiać ich pustych (im dokładniejsza umowa tym lepiej). Sporządzenie umowy zaczynamy od określenia stron. Zarówno po stronie sprzedawcy jak i po stronie kupującego może być kilka osób, np. na umowie będą widnieli bracia, jeżeli sprzedawany przez nich samochód jest ich współwłasnością. Stroną umowy może być zarówno osoba fizyczna jak i osoba prawna. W umowie powinny znaleźć się następujące dane:

  • data sprzedaży auta (zalecam wpisanie także godzinę zawarcia umowy, rozwieje to wątpliwości odnośnie sprawcy wykroczeń drogowych);
  • jeżeli stroną jest osoba fizyczna – imię, nazwisko, adres zamieszkania, numer dowodu osobistego,  PESEL;
  • jeżeli stroną jest osoba prawna – nazwa, adres siedziby, REGON;
  • przedmiot umowy czyli opis pojazdu – marka, model, rok produkcji, numer VIN (nadwozia), kolor, aktualny przebieg, numer rejestracyjny, pojemność silnika itp.
  • cenę pojazduokreślona liczbowo i słownie;
  • podpisy stron.

Częstą praktyką jest zaniżanie kwoty wpisanej na umowie z racji zapłaty niższego podatku od kupna pojazdu. Radziłbym nie iść tą drogą, ponieważ w przypadku, gdy odkryjemy jakąś istotną wadę samochodu, nie będziemy mieli żadnych podstaw, by dochodzić pełnej kwoty wydanej na auto. Co do zapewnień o stanie technicznym pojazdu- nie składajmy zapewnień, jeżeli nie mamy pewności, że to co mówimy pokrywa się ze stanem faktycznym. Poza tym warto na umowie wyszczególnić wszystkie wady czy usterki, o których nam wiadomo. Zabezpieczymy się w ten sposób przed potencjalnymi roszczeniami kupującego, ponieważ nie będzie mógł się powołać na zarzuty z tytułu rękojmi z racji tego, że wiedział o stanie pojazdu. W przypadku nie podania w umowie ceny pojazdu, staje się ona bezskuteczna (umowa jest traktowana tak jakby nigdy nie została zawarta). Dodatkowym postanowieniem może być zobowiązanie kupującego do zapłaty zaliczki lub zadatku. Nie należy utożsamiać tych pojęć. Zaliczka stanowi część ceny. Należy ją opłacić jeszcze przed wykonaniem umowy. Jeżeli umowa dojdzie do skutku to zaliczka jest zaliczana na poczet wynagrodzenia sprzedawcy. Jeżeli umowa nie dojdzie do skutku (powód nie ma znaczenia), zaliczka podlega zwrotowi, w takiej kwocie w jakiej została opłacona. Zadatek natomiast nie stanowi części sumy, którą zapłacimy za samochód i przepada w przypadku, gdy umowa nie dojdzie do skutku.

W interesie sprzedającego leży zgłoszenie w Wydziale Komunikacji urzędu, w którym jest zarejestrowany pojazd, w ciągu 30 dni, że nie jest już właścicielem pojazdu. Za niepowiadomienie nie grożą co prawda żadne sankcje, ale sprzedający nie poniesie wtedy kosztów mandatów i innych wykroczeń spowodowanych przez nowego nabywcę pojazdu, jeśli ten nie przerejestruje samochodu na siebie (kupujący musi to uczynić w ciągu 30 dni, a w chwili obecnej wywołanej przez pandemię180 dni od daty zawarcia umowy). O sprzedaży pojazdu należy także poinformować ubezpieczyciela (w ciągu 14 dni). Zabezpiecza to interes sprzedającego, który w przypadku, gdy kupujący nie dopełni niezbędnych formalności (przerejestrowania pojazdu i zgłoszenia faktu zakupu ubezpieczycielowi) nie będzie otrzymywał wezwań do zapłaty OC.

Z chwilą zawarcia umowy kupna-sprzedaży samochodu powstaje obowiązek podatkowy, który leży po stronie kupującego. Stawka podatku wynosi 2% od wartości rynkowej pojazdu. Wartość rynkową określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia. Jeżeli organ podatkowy stwierdzi, że przedmiot umowy nie odpowiada wartości rynkowej, to w ciągu 5 lat do końca roku, w którym zawarto umowę, może wezwać podatnika do podwyższenia wartości przedmiotu umowy. Jeśli między organem, a podatnikiem nie dojdzie do konsensusu , wówczas organ uwzględni opinię biegłego lub przedstawioną przez podatnika wycenę rzeczoznawcy. Podatnik poniesie koszt opinii biegłego, jeżeli wartość określona na podstawie jego opinii różni się o więcej niż 33% od wartości podanej przez podatnika.